Archive for Σεπτεμβρίου 2013

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΛΟΥΠΙΟΥ

Σεπτεμβρίου 25, 2013

Image

Ισάριθμες φωτοτυπίες με τα »πατώματα» του καλουπιού, κολλώνται σε κάθε »πάτωμα» ξεχωριστά, για να ξεγυριστεί στη συνέχεια, σύμφωνα με την υψομετρική του τομή.

Image

Ξεγύρισμα ενός »πατώματος», με τη σέγα.

Image

Έχουν κολληθεί τα »πατώματα» μεταξύ τους. Η πρώτη μορφή του καλουπιού , με σκαλοπάτια, είναι έτοιμη.

Image

Ενδιάμεση φάση της επεξεργασίας του καλουπιού.

Image

Το καλούπι είναι πλέον έτοιμο, για να αρχίσει η κατασκευή του σκάφους.

Advertisements

ΑΝΑΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ

Σεπτεμβρίου 17, 2013

DSCN0788

Έχοντας το όργανο στο εργαστήρι μου, ξεκίνησα με την αποτύπωση του ίχνους του σε χαρτί. Σημείωσα κατοπιν τις θέσεις του τάκου, της ακουστικής τρύπας, του καβαλάρη και των καμαριών. Πήρα επίσης αποτυπώσεις της κεφαλής (καράολου) και της κολάντζας.

DSCN0787 Ακολούθησε η αποτύπωση της κάθετης και οριζόντιας τομής του σκάφους του οργάνου. DSCN0721Αυτή την εποχή, ασχολούμαι παράλληλα και με την αποκατάσταση ενός περίτεχνου μαντολίνου, φτιαγμένου το 1910, από τον σημαντικότερο Έλληνα οργανοποιό του μεσοπολέμου, το Δημήτριο Μούρτζινο. Το περίγραμμα του μπουζουκιού του Γκέλη, όπως φαίνεται και από την παραπάνω φωτογραφία, ταιριάζει απόλυτα με το περίγραμμα του μαντολίνου του Μούρτζινου, μεγαλωμένου κατά  περίπου  2 εκατοστά !

DSCN0789Μεγάλη επίσης εντύπωση μου προξένησαν και οι αναγογίες του μοντέλου του Κωσταντή Γκέλη.

Παρατηρούμε ότι η σχέση του βάθους ως πρός το μέγιστο πλάτος του ηχείου του οργάνου , είναι 1 προς 1,5. (2 προς 3)

Επίσης, η σχέση του μέγιστου πλάτους ως πρός το ύψος του ηχείου, είναι πάλι 1 πρός 1,5. (2 προς 3)

DSCN0790DSCN0791DSCN0793Σχαδιάστηκαν στη συνέχεια η όψη, η κάθετη και τρείς οριζόντιες τομές του οργάνου, αφού πρώτα προσδιορίστηκαν τα καταλληλότερα κέντρα των τόξων που τις σχηματίζουν.

DSCN0796Από τα τρία προηγούμενα σχέδια, αφού πρώτα έφερα παράλληλες γραμμές ανάλογες με το πάχος των ξύλων που θα χρησημοποιούσα για να κατασκευάσω το καλούπι, προέκυψαν τα σημεία από τα οποία θα περνούσαν οι ισοϋψείς καμπύλες, πάνω στον κάθετο και τους οριζόντιους άξονες. Ενώνοντας αυτά τα σημεία, σχηματίζω τις υψομετρικές τομές του καλουπιού.

DSCN0807Εδώ φαίνεται ολοκληρωμένο το τελικό σχέδιο του καλουπιού , με 9 υψομετρικές τομές.

Από αυτό το σχέδιο, στη συνέχεια, θα φανεί πως δημιουργείται ένα πολύ συμμετρικό καλούπι, πάνω στο οποίο θα κατασκευαστεί το ηχείο του οργάνου.

Η μέθοδος είναι προσωπική, και την έχω χρησιμοποιήσει γιά όλα τα συμπαγή καλούπια των οργάνων μου.

ΚΩΣΤΑΝΤΗΣ ΓΚΕΛΗΣ

Σεπτεμβρίου 2, 2013

Πολύ λίγα πράγματα γνωρίζουμε για τον παλιό Συριανό μάστορα, Κωσταντή Γκέλη. Η μόνη, πολύ γνωστή αναφορά στο πρόσωπο και τη δουλειά του, προέρχεται από την αυτοβιογραφία του Μάρκου Βαμβακάρη  :

<< … Πρώτα πρώτα εγνώρισα έναν πατριώτη μου Συριανό, που ‘χε κάνει 20 χρόνια φυλακή, ονομαζόμενος Κωσταντής Ντέλης. Έβγαλε τα καλύτερα μπουζούκια αυτός εδώ. Ήτανε άσσος στα μπουζούκια. Μέχρι τώρα τα μπουζούκια αυτουνού που υπάρχουνε τ’ αγοράζουνε, όπως ήτανε τα βιολιά του Στραντιβάριους. Αυτός έκανε και γόνατα, αλλά και από τα κολλητά. Ήτανε και άλλοι πολλοί που κάνανε όργανα, και κιθάρες και μπουζούκια. Είπαμε, από τη φυλακή εβγήκε ο Ντέλης και τον εγνώρισα εδώ στον Περαία κατά το 1930. Όταν εβγήκε ο Ντέλης από τη φυλακή, έπιασε εκεί στου Καραϊσκάκη, εκεί που ήτανε η αβέρτα πού ‘τονε οι παπατζήδες, οι πουτάνες, μην τα ρωτάτε, ένα μικρό μαγαζάκι, πολύ μικρό, κι άρχισε να κάνει όργανα. Επήρε ψυχογιό ένα παιδάκι μικρό, τον Ζοζέφ. Κι αρχίνησε να τον μάθει και να του πεί και το μυστικό της τέχνης. Και από τότε πέρασαν πέντε δέκα χρόνια, πέθαν’ αυτός και παράμεινε η τέχνη την οποία τώρα την κατέχει αυτός ο Ζοζέφ …

… Εγώ είχα πολλά μπουζούκια του Ντέλη, είχα αλλά τα πούλησα. Τον καιρό που μάθαινα εγώ μπουζούκι ερχότανε εδώ αθρώποι. Θα μου μάθεις μπουζούκι; Θα σου μάθω. Πρέπει να αγοράσω μπουζούκι; Έχω εγώ μπουζούκι. Τα πούλαγα και έπαιρνα άλλα εγώ. Δεν τά ‘χω κρατήσει ….

… Είναι πολλοί αυτοί που κάνανε μπουζούκια. … Αλλά τον Ντελή δεν τον πιάνανε. >>

Από αυτή την αναφορά, δύο πράγματα μας κάνουν εντύπωση:

Η μεγάλη φήμη του μάστορα στην εποχή του και η εκτίμηση του Μάρκου για τη δουλεία του, καθώς και το ότι, όπως φαίνεται, υπήρξε ο πρώτος δάσκαλος του μετέπειτα φημισμένου κατασκευαστή Ζοζέφ Τερζιβασιάν.

Παρ`ότι η αναφορά στο μάστορα ήταν γνωστή, μέχρι πρότινος κανένα σωζόμενο όργανό του δεν είχε βρεθεί !

Εντελώς απρόσμενα, το Μάιο του 2009, ανακάλυψα επί τέλους ένα μπουζούκι του περίφημου μάστορα !

Γκελης 017

Είχα την ευκαιρία να το δω από κοντά και να πάρω τις απαραίτητες αποτυπώσεις για την επαναδημιουργία του συγκεκριμένου μοντέλου. Πρώτη σχετική δημοσίευση , έγινε στο Ρεμπέτικο φόρουμ.

IMG_3112

Από την εσωτερική ετικέτα του κατασκευαστή, προκύπτει πως το πραγματικό του όνομα ήταν Γκέλης και όχι Ντέλης, όπως αναφέρεται από τον Μάρκο.

IMG_0660crop2

Σημαντική ανακάλυψη, από το φίλο Παναγιώτη Καγιάφα, αποτελεί και η φωτογραφία του μάστορα (ο γηραιότερος από τους δύο)  μαζί με τον Αγκόπ Τσακιριάν, έξω από το οργανοποιείο του τελευταίου,  στον Πειραιά !

Πάντα είχα στο μυαλό μου να ασχοληθώ με κάποιο προπολεμικό μοντέλο μπουζουκιού, που να αποδίδει αυτόν τον, τόσο ξεχωριστό από τους σημερινούς, ήχο των παλαιών ηχογραφήσεων του ρεμπέτικου. Άρχισα λοιπόν να δουλεύω πάνω στο μοντέλο του μπουζουκιού του Κωσταντή Γκέλη.

Σε επόμενες αναρτήσεις, θα παρουσιάσω σταδιακά, την εξέλιξη των εργασιών της αναδημιουργίας του οργάνου.