Archive for the ‘Συντήρηση οργάνων’ Category

ΜΑΝΤΟΛΙΝΟ ΔΗΜ. ΜΟΥΡΤΖΙΝΟΥ, 1910

Νοέμβριος 6, 2014

DSCN0617DSCN0618   DSCN0619 DSCN0623   Σε αυτήν την κατάσταση έφτασε στα χέρια μου αυτό το εξαίρετο δείγμα της δουλειάς του διασημότερου Έλληνα οργανοποιού του Μεσοπολέμου, του Δημήτριου Μούρτζινου. Ένα μαντολίνο του 1910, που εκτός από τις βαριές ζημιές που είχε πάθει στην μακρόχρονη ζωή του, είχε υποστεί επί πλέον και κάποιες αποτυχημένες και καταστροφικές επισκευαστικές απόπειρες.  Ήταν δύσκολη η απόφαση να προχωρήσω στη συντήρησή του, που διάρκεσε ένα σχεδόν χρόνο! OLYMPUS DIGITAL CAMERAOLYMPUS DIGITAL CAMERAOLYMPUS DIGITAL CAMERA Αυτή είναι η σημερινή κατάσταση του, συντηρημένου πλέον, οργάνου. Θα παρουσιάσω παρακάτω μόνο κάποιες από τις κυριότερες φάσεις της εργασίας , καθώς ολόκληρη η διαδικασία της συντήρησης και η φωτογραφική αποτύπωσή της  είναι αρκετά εκτεταμένη.

ΚΑΠΑΚΙ

DSCN0629

Το καπάκι, μόλις έχει αφαιρεθεί.

DSCN0627

Ιδιόχειρη υπογραφή του Μούρτζινου , με χρονολογία, στο εσωτερικό του καπακιού.

DSCN0738

Νέα καμάρια, που έχουν κοπεί στο σχήμα και τις διαστάσεις των αρχικών.

DSCN0739

Κόλληση ενός νέου καμαριού.

DSCN0902

Το καπάκι έχει ενισχυθεί εσωτερικά και είναι έτοιμο για επανατοποθέτηση.

ΣΚΑΦΟΣ

DSCN0661

Ανασύσταση σκάφους (τελική φάση).

DSCN0757

Η ταμπέλα του Μούρτζινου και αντίγραφο, πάνω στο οποίο θα μονταριστεί ώστε να αποκατασταθεί το κατεστραμμένο μέρος της.

DSCN0725

Εσωτερικο δέσιμο και τοποθέτηση ενισχύσεων.

 ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ ΚΑΠΑΚΙΟΥ

DSCN0760

Φιλετάρισμα ηχητικής τρύπας.

DSCN0764

Κοπή διακοσμητικών στοιχείων από όστρακο, γιά αντικατάσταση όσων λείπουν.

DSCN0765

Τοποθέτηση στοιχείων.

DSCN0768       DSCN0776

DSCN0779

Σταδιακή επανασύσταση κατεστραμένου τμήματος της φιγούρας.

DSCN0781

Χάραξη όστρακου.

DSCN0785

Στοκάρισμα.

DSCN0915

Εξωτερικό φιλετάρισμα καπακιού.

ΚΛΕΙΔΙΑ

DSCN0895DSCN0897DSCN0908

Καθαρισμός και λίπανση των κλειδιών. Κατασκευάζονται από κόκκαλο και τοποθετούνται τα μπουτόν που έλειπαν.

Καθαρισμός και λίπανση των κλειδιών. Κατασκευάζονται από κόκκαλο και τοποθετούνται τα μπουτόν που έλειπαν.

ΜΠΡΑΤΣΟ – ΤΑΣΤΙΕΡΑ

DSCN0919

DSCN0926

Το παλιό μπράτσο έχει καταστραφεί από κακή επανατοποθέτηση και έχει αντικατασταθεί. Η κεφαλή προσαρμόζεται επάνω του με τον αρχικό τρόπο και στη συνέχεια, επενδύεται εξωτερικά, με καπλαμά.

DSCN0928

Η νέα ταστιέρα έτοιμη να τοποθετηθεί.

Advertisements

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ – ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΒΙΟΛΙΟΥ

Οκτώβριος 28, 2011

 

 

 

 

Η διαδικασία αποκατάστασης παλαιών οργάνων που έχουν υποστεί στατικές μεταβολές , οι οποίες πολλές φορές επιδεινόνονται από προηγούμενες πρόχειρες η κακές επισκευές, είναι επίπονη και χρονοβόρα. Βρισκόμαστε πάντα σε αναζήτηση της κατάλληλης  – κατά περίπτωση- τεχνικής που θα λύσει οριστικά το πρόβλημα και θα εξασφαλίσει τη ζωή του οργάνου για πολλά ακόμη χρόνια.

 

 

Το συγκεκριμένο βιολί, ανήκε σε  παλαιό παραδοσιακό μουσικό. Δε γνωρίζουμε τον κατασκευαστή του, διότι στο εσωτερικό του δεν υπάρχει σχετική ετικέτα.  Στη θέση της βρίσκεται η ετικέτα που βλέπετε, που αναφέρει ότι το όργανο  συμμετείχε στη Διεθνή Έκθεση των Βρυξελλών του 1935.  Από τη φράση «Membre du Jury»,  εικάζεται πως έχει κατασκευαστεί από καταξιωμένο  βιολοποιό, μέλος της κριτικής επιτροπής, και  εκτέθηκε εκτός συναγωνισμού. Η σημερινή του εικόνα  ήταν κακή, με πολλές προγενέστερες κακές επισκευές που έπρεπε να αναιρεθούν.  Θα δούμε παρακάτω  δύο σημεία της επισκευής και των τεχνικών που χρησιμοποιήθηκαν που παρουσιάζουν, νομίζω, ενδιαφέρον.

 

 

 Ο βραχίονας, ο οποίος πρέπει να είχε αντικατασταθεί, βρίσκονταν  λοξά τοποθετημένος από προηγούμενη παρέμβαση. Γενικά, όλη  η περιοχή γύρω από τον επάνω τάκο, παρουσίαζε πολλά προβλήματα.

 

 

Φαίνεται το μπράτσο με τον τάκο, αφού αφαιρέθηκαν.  Το κομμάτι του πίσω καπακιού στο τακούνι του μπράτσου  ήταν σπασμένο και το δεξιό τμήμα μαζί με το φιλέτο είχαν κακότεχνα προστεθεί, από νέο ξύλο.

 

      Έχουν αποκολληθει κατά μεγάλο μέρος οι πλευρές, έχει γίνει πατούρα και έχει ετοιμαστεί νέο κομμάτι ξύλου  για να προστεθεί στο κατεστραμένο σημείο της πλάτης.

 

    Το νέο τμήμα έχει κολλήσει και γίνεται η επεξεργασία του, εσωτερικά.

 

    Ο νέος τάκος, έτοιμος να τοποθετηθεί στη θέση του.

 

        Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα υπήρχε στο καπάκι του οργάνου. Πολλαπλά σπασίματα, είχαν άσχημα επισκευαστεί με αποτέλεσμα η καμπυλότητα  στο σημείο του καβαλάρη να έχει ισιώσει εντελώς και σε κάποιο σημείο να βυθίζεται ελαφρά και προς τα μέσα. Για την επαναφορά της, ακολουθήθηκε η διαδικασία που θα παρακολουθήσετε, στη συνέχεια…

 

       Το καπάκι, τοποθετήθηκε σε πλαίσιο και καλύφθηκε με λεπτή μεμβράνη φαγητού.

 

    Στη συνέχεια, καλύφθηκε με λεπτό γύψο καλλιτεχνίας, για να δημιουργηθεί εκμαγείο.

 

    Το εκμαγείο, δουλεύεται εσωτερικά, γιά να δημιουργηθεί το αρνητικό της καμπυλότητας , όπως αυτή θα πρέπει να  ήταν αρχικά, στα σημεία που ίσιωσαν.

 

   Με ζεστό ατμό, ανοίγονται και καθαρίζουν όλες οι κολλήσεις και υγραίνεται η παραμορφωμένη περιοχή. Επίσης, υγραίνεται και θερμαίνεται πάνινο σακουλάκι, το οποίο έχουμε προηγουμένως γεμίσει με λεπτή άμμο θαλάσσης.

 

    Αμέσως, τοποθετούμε και πιέζουμε το σακουλάκι με την άμμο πάνω στην περιοχή που θέλουμε να επαναφέρουμε.  Το καπάκι θα μείνει έτσι πιεσμένο, σε ξηρό περιβάλον, για 10 περίπου μέρες, μέχρι να στεγνώσει εντελώς.

 

         Γίνονται κατόπιν οι κολλήσεις, μία-μία, σε όλα τα ανοίγματα και ενισχύονται εσωτερικά.

 

      Η αρχική καμπυλότητα του καπακιού, έχει πλέον επανέλθει!

 

 

Μετά την αντικατάσταση και του πίσω τάκου, το φοδράρισμα της θέσης της ψυχής, την τοποθέτηση νέα  μπάρας , το κούρδισμα και τον εμποτισμό, το σώμα του οργάνου είναι πλέον έτοιμο να κλείσει !

 

 

 

 

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΜΠΟΥΖΟΥΚΙΟΥ Α.ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ

Δεκέμβριος 11, 2008

astathopoulo-1910-074

Μετά από αρκετό καιρό, ολοκλήρωσα τη συντήρηση του όμορφου αυτού παλιού μπουζουκιού. Ο ήχος του, που ξανακούστηκε μετά από  χρόνια, πιστεύω πως δικαίωσε την προσπάθεια. Καθαρός και ζεστός, με κάποια στοιχεία που θυμίζουν μαντολίνο, αλλά και τα όργανα των πρώτων ηχογραφήσεων ρεμπέτικων τραγουδιών.

 

astathopoulo-1910-029

 

Μερικές εικόνες τώρα από τη διαδικασία της συντήρησης.

Αρχικά, αφαιρέθηκε το καπάκι και όλες οι εσωτερικές ενισχύσεις (καμάρια), για να μπορέσει να επανέλθει η προς τα επάνω καμπυλότητά του.

 

astathopoulo-1910-015

Εδώ, έχουν τοποθετηθεί εσωτερικές ενισχύσεις για να υποστηρίξουν το σκίσιμο του καπακιού δεξιά και αριστερά της ροζέτας.

 

astathopoulo-1910-019

Τοποθέτηση των δύο πρώτων νέων καμαριών.

 

astathopoulo-1910-033

Στη συνέχεια, επανέρχεται σταδιακά η καμπυλότητα του καπακιού με ύγρανση και θερμότητα.

 

astathopoulo-1910-037

Έχει τοποθετηθεί και το τρίτο καμάρι, Γίνεται προετοιμασία της περιοχής κάτω από την τσάκιση που έχει υποχωρήσει, για να τοποθετηθεί εσωτερική γέφυρα.

 

astathopoulo-1910-045

Επεξεργασία της γέφυρας ώστε να αποκτήσει τον  μικρότερο δυνατό όγκο.

 

astathopoulo-1910-014

Κόλληση των αποκολλημένων απολήξεων από τις ντούγες. Στη συνέχεια, θα συμπληρωθειθεί στο έλειμμα και θα δεθεί εσωτερικά.

 

astathopoulo-1910-083

Διακρίνεται το τμήμα που έχει προστεθεί, στο συντηρημένο όργανο.

 

astathopoulo-1910-050

Τοποθέτηση εσωτερικών, περιμετρικών του σκάφους ενισχύσεων, για να «πατήσουν» τα καμάρια και οι άκρες του καπακιού που είχαν υποχωρήσει.

 

astathopoulo-1910-054

Το καπάκι και το σκάφος, έτοιμα να κλείσουν.

 

astathopoulo-1910-060

Αντικατάσταση τμήματος φιλέτου.

 

astathopoulo-1910-063

Αντικατάσταση φθαρμένου τμήματος του καπακιού, στο σημείο της ροζέτας.

 

dscn2134

Έχει επανέλθει η καμπυλότητα του καπακιού. Διακρίνεται το τμήμα που αντικαταστάθηκε.

 

dscn2109

Καθαρισμός των κλειδιών του οργάνου.

 

astathopoulo-1910-072

Η χορδιέρα του οργάνου, σκαλισμένη στο χέρι, μετά τον καθαρισμό της.

 

astathopoulo-1910-073

Η φιγούρα -πραγματικό έργο τέχνης- μετά τη συντήρηση, και ο νέος καβαλάρης.

 

astathopoulo-1910-080

Και τέλος, μιά πλάγια όψη του οργάνου.

Στη σημερινή του κατάσταση, μπορεί πλέον να μείνει και να χρησιμοποιείται -με την ανάλογη πάντα, για ένα παλιό όργανο, προσοχή- γιά πάρα πολλά χρόνια !

Και ένα μικρό δείγμα του ήχου του, μετά την επισκευή : http://www.box.net/shared/6fsx1tpq85

Το όργανο παίζει ο κάτοχός του, Γρηγόρης Σπηλιόπουλος.

ΜΠΟΥΖΟΥΚΙ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ, 1910

Νοέμβριος 7, 2008

Α.Σtathopoulo-1910-008

 

Είναι πάντα ιδιαίτερη χαρά για κάποιον που ασχολείται με τη συντήρηση μουσικών οργάνων, όταν φτάνει στα χέρια του η δουλειά κάποιου παλιού και ιστορικού μάστορα για να δεχτεί τις φροντίδες του. Και είχα την τύχη να περάσουν από το εργαστήρι μου αρκετά όργανα τέτοιων κατασκευαστών, με σημαντικότερο τον ταμπουρά του Μακρυγιάννη, φτιαγμένον από το χέρι του Λεωνίδα Γαΐλα.

Η συντήρηση και η αναστύλωση παλιών οργάνων, είναι το «σχολείο» του οργανοποιού! Παρατηρώντας από κοντά τέτοια όργανα, μαθαίνεις πολλά γιά τις τεχνικές κατασκευής και τη μορφολογία τους, καθώς και τις επί μέρους λύσεις αλλά και την ολοκληρωμένη άποψη του κατασκευαστή τους. Και κάτι περισσότερο : την αντοχή τους στό χρόνο.

 

astathopoulo-1910-002

Τον τελευταίο καιρό, έφτασε στα χέρια μου ένα πολύ παλιό μπουζούκι, κατασκευασμένο από τον σημαντικότατο οργανοποιό του περασμένου αιώνα Αναστάσιο Σταθόπουλο, στη Νέα Υόρκη, το 1910. Στον Α.Σταθόπουλο έχει αποδόσει την κατασκευή του  σύγχρονου μπουζουκιού (υβρίδιο μεταξύ του παλιού, παραδοσιακού  ταμπουρά και του Ναπολιτάνικου μαντολίνου) ο συνάδελφος Γιάννης Κουκουρίγκος. Περισσότερες πληροφορίες για την ιστορία του συγκεκριμένου οργάνου, μπορείτε να διαβάσετε από το blog του ευτυχούς κατόχου του! http://grigoris.spiliopoulos.googlepages.com/%CF%84%CE%BF%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%B6%CE%BF%CF%8D%CE%BA%CE%B9%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%80%CE%B1%CF%80%CF%80%CE%BF%CF%8D  Θα βρείτε επίσης παραπομπές και πληροφορίες για την οικογένεια των Σταθόπουλων.

Αν και το όργανο βρίσκεται σε αρκετά καλή κατάσταση, χωρίς να έχει υποστεί προηγούμενη επισκευή, παρουσίαζε μερικά πολύ σημαντικά προβλήματα. Κυριότερο, ήταν ένα μεγάλο, προς τα μέσα βούλιαγμα του καπακιού του, στο σημείο που αρχικά υπήρχε, πρός τα επάνω, τόξο. Είχε επίσης σχιστεί δεξιά και αριστερά το καπάκι, περιμετρικά του φιλέτου της ροζέτας του.

astathopoulo-1910-003

Στο ηχείο, υπήρχε ένα μεγάλο άνοιγμα με τις καταλήξεις από τις ντούγες του αποκολημμένες από την κολάντζα. Στο άνοιγμα αυτό, είχε εκτονωθεί το άθροισμα από την κατά πλάτος συρρίκνωση κάθε μιάς από τις ντούγες του.

astathopoulo-1910-013

Αφαιρώντας το καπάκι του οργάνου, με μιά πρώτη παρατήρηση ανατρέπεται η άποψη πως το «μπουζούκι Σταθόπουλου» κατασκευάζονταν όπως το μαντολίνο, με μονοκόμματο μπράτσο και τάκο. Ο Σταθόπουλος, έκανε την ίδια ακριβώς προσαρμογή του μπράτσου μέσα στον τάκο που κάνουν και οι σύγχρονοι ομότεχνοί του. Με μιά μάλιστα ιδιαιτερότητα : έχοντας μονοκόμματο  (από μαόνι) μπράτσο, σκίζει κατά μήκος την απόληξή του μέσα στον τάκο και βάζει μια λεπτή σφήνα μέσα σ`αυτή την εγκοπή, την στιγμή που το κολλά. Εξασφαλίζει έτσι, απόλυτη σταθερότητα του μπράτσου μέσα στον τάκο ! Οι ντούγες είναι εσωτερικά δεμένες με λωρίδες από μετάξι.

astathopoulo-1910-007

Με την πρόοδο της επισκευής, θα δημοσιεύσω περισσότερες πληροφορίες και φωτογραφίες από τα κυριότερα στάδια της δουλειάς, και των τεχνικών που χρησιμοποιήθηκαν.